Jeszcze do niedawna mało kto przejmował się tym czy jakość powietrza jest dobra, a już na pewno u nikogo w domu nie stał oczyszczacz powietrza. Dziś to norma. W centrum większych miast stoją monitory, które pokazują czy (lub raczej jak bardzo) powietrze jest zanieczyszczone. Bardzo często zwłaszcza w zimie świecą się na czerwono i wyświetlają smutną buźkę. Powszechnie obarcza się winą za złą jakość środowiska obecne pokolenia. Ja jednak wierzę, że to nie nowej generacji zawdzięczamy trujące powietrze, a jest to efekt wielu setek lat, który w rezultacie dał co dał. Dziś mało kto pali kapciami, czy oponami dawniej był to standard. I i II wojna światowa też dodały swoje trzy grosze, a wybuchy elektrowni i inne katastrofy kolejne. To nie tylko fabryki, czy auta są odpowiedzialne za obecny stan. Dlatego warto zastanowić się co zanieczyszcza powietrze na co dzień, co doprowadziło do obecnego staniu, jak to na nas wpływa oraz jak temu przeciwdziałać. Czasu nie cofniemy. Jedyne co możemy zrobić to uczyć się na błędach i żyć tak by szkodzić jak najmniej.

Poniżej znajdują się przykładowe strony, na których można śledzić na bieżąco zanieczyszczenie powietrza na świecie. Podobnych stron w internecie jest wiele i warto wybrać taką, która nam odpowiada wizualnie.

  1. WaqiInfo (link)
  2. Aqicn (link)
  3. Iqair (link)

Przydatna będzie także aplikacja w telefonie.

Według rankingu IQAir 16 Maj 2020 (link) najbardziej zanieczyszczone powietrze jest w Indii, Indonezji i Chinach. Polska (Kraków) jest na 30-tym miejscu. Liczba 30-ci zdaje się za nami chodzić, bo jak informuje Małopolska w Zdrowej Atmosferze z danych WHO na 2013 rok wynika, że wśród 50-ciu miejscowości w Europie o najwyższym średniorocznym stężeniu PM2.5 ponad 30-ci było polskich.

Co zanieczyszcza powietrze na co dzień?

  • Przemysł
  • Spaliny
  • Palenie nieodpowiednimi produktami w piecach

Co wpłynęło na obecny stan?

  1. Wszystko co powyżej.
  2. Wojny degradują środowisko naturalne. Nie tylko zanieczyszczają powietrze, ale i wody oraz gleby. Wręcz niszczą cały ekosystem. Oczywiście jedną z najgorszych broni jest broń atomowa. Pluton wprowadzony w postaci opadów radioaktywnych przestaje być toksyczny po około 100 tyś latach. Weźmy pod uwagę, że nasza era ma dopiero nieco ponad 2 tyś lat. Obecnie jest rok 2020.
  3. Katastrofy np. wybuchy elektrowni.
  4. Procesy naturalne takie jak wybuchy wulkanów, wietrzenie chemiczne skał, wyładowania atmosferyczne, pożary.
  5. Rozkładanie się odpadów. W artykule na temat mięsa in vitro wspomniane było jak hodowla zwierząt i przemysł drobiu przyczyniają się do emitowania większej ilości gazów cieplarnianych. Śmieci leżące na wysypiskach emitują toksyczne gazy i pyły, które przedostają się do powietrza.

Jak wpływa na nas zanieczyszczone powietrze?

1. Skutki dla środowiska:

  • Kwaśny deszcz
  • Dziura ozonowa
  • Brzydkie zapachy
  • Smog
  • Efekt cieplarniany
  • Zakwaszanie się oceanów i lądów

2. Skutki dla ludzi i zwierząt:

  1. Zgony i krótszy okres życia. Według WHO jest to ok. 7 mln ludzi rocznie, w Polsce ok. 45 tysięcy, w Indiach ok. 2,5 mln osób, w Chinach 1,8 mln, a w USA ponad 100 tysięcy. Zaobserwowano również zależność, że tam gdzie poziom zanieczyszczenia powietrza wzrasta, zwiększa się jednocześnie m.in. liczba zgonów, ataków serca, udarów mózgu czy nowotworów. W samej Europie z powodu zanieczyszczonego powietrza umiera ok. 15 razy więcej ludzi niż w wypadkach samochodowych. Umieralność choć wysoka jest przemilczana, bo ludzie nie wiedzą, że umierają z tego powodu. Zanieczyszczenie powietrza to jeden z najczęstszych czynników ryzyka przedwczesnego zgonu. Plasuje się na 4 miejscu i jest wyżej niż np. spożycie alkoholu. W samej Małopolsce umiera przedwcześnie ponad 4 tysiące osób.
  2. „Niedorozwój płuc”. Badanie Children’s Health Study, które przeprowadzono na dzieciach wykazało, że te dzieci które oddychały bardziej zanieczyszczonym powietrzem miały gorzej rozwinięte płuca. W Krakowie przebadano dzieci w wieku 5 lat i całkowita objętość wydechowa płuc różniła się średnio o ok. 100 ml w zależności od tego jak bardzo dzieci narażone były we wczesnym wieku na zanieczyszczenia.
  3. Alergia.
  4. Obniżenie odporności organizmu.
  5. Astma i niewydolność oddechowa.
  6. Nowotwór. Badania potwierdzają większą szansę wystąpienia przede wszystkim raka płuca, ale też innych nowotworów. W 2010 roku WHO poinformowało, że 15% wszystkich zgonów z powodu nowotworów spowodowanych jest zanieczyszczeniem powietrza.
  7. Choroby serca (np. niewydolność, zaburzenia rytmu, ryzyko zawału) i choroby układu krwionośnego.
  8. Gorsze samopoczucie (fizyczne i psychiczne) np. uczucie niepokoju, stany depresyjne, Alzheimer, udar mózgu.
  9. Problemy z ciążą (przedwczesny poród, poronienia, bezpłodność). Płód mocno odczuwa toksyczne substancje w środowisku. Cząstki pyłu mogą przenikać przez barierę łożyskowo-naczyniową. Ciężarne kobiety mieszkające w najbardziej zanieczyszczonych miastach porównuje się do kobiet palących nawet do 10 papierosów dziennie. Dane te dotyczą Polski. Oczywiście im bardziej zanieczyszczony kraj np. Chiny tym bardziej te wyliczenia rosną.
  10. Problemy z koncentracją oraz większa nadpobudliwość.
  11. Mniejszy iloraz inteligencji. Na stronie Małopolska w Zdrowej Atmosferze znajdziemy informację, że dzieci, które oddychały bardzo zanieczyszczonym powietrzem miały mniejszy iloraz inteligencji (IQ) (średnio o 3,8 pkt. w wieku 5 lat). Należy podkreślić, że 3,8 pkt dotyczy dzieci, które oddychały bardzo złym powietrzem, a dzieci oddychające normalnym (aczkolwiek nie idealnym powietrzem). Więc w przypadku dzieci z miejscowości o bardzo dobrym powietrzu różnica będzie rosła.
  12. Spożywanie trującego jedzenia (nie tylko rośliny są skażone ale i mięso, bo zwierzęta jadły wcześniej skażone rośliny lub inne zwierzęta).

Jak przeciwdziałać smogowi i oczyścić powietrze? Jak walczyć z zanieczyszczeniem powietrza?

Ogólne:

  • Mniejsze ogrzewanie domu. Da się to zrobić ocieplając dom i uszczelniając okna.
  • Wymiana pieców węglowych. Ekologiczne ogrzewanie. Spalanie drewna w starym kotle jest rakotwórcze i powoduje wysoką emisję pyłu.
  • Korzystanie z energii odnawialnej
  • Edukacja. Wciąż tak wiele osób pali śmieciami, czy oponami.
  • Montaż ekranów cieplnych za kaloryferami.
  • Dbanie o przyrodę ogólnie. Wszystko jest ze sobą bardzo powiązane. Sadźmy drzewa. Oszczędzajmy wodę. Używajmy mniej chemikaliów. Mniej śmiećmy.

Na co dzień:

  • Korzystanie z komunikacji zbiorowej lub roweru/hulajnogi zamiast samochodu czy motoru.
  • Rezygnacja z kominka na drewno. Choć zapewne ładnie wygląda. Lepiej wybrać biokominek lub kominek na gaz. Warto też zaznaczyć, że im wilgotniejsze drewno tym gorzej. Drewno do spalenia powinno się sezonować 2 lata.
  • Segregacja odpadów i ich ponowne użycie (recycling).
  • Przykręcanie grzejników na noc.
  • Korzystanie z ekologicznych żarówek np. LED-owych, halogenowych, świetlówek.
  • Reagowanie. Może to nie w porządku skarżyć, ale co z naszym zdrowiem? Jeśli widzimy, lub czujemy, że ktoś spala śmieci zgłośmy to służbom.
  • Ograniczmy spożycie mięsa. Hodowla zwierząt, jak również odpady lub niewykorzystane mięso zanieczyszczają środowisko.

Zdjęcia: Photo by Billy Huynh on Unsplash. Jak walczyć z zanieczyszczeniem powietrza? Jak walczyć ze smogiem?

Źródła: https://europa.eu/euprotects/our-environment/burning-issue-how-eu-helping-fight-deadly-air-pollution-poland_pl, https://airly.eu/pl/smog-definicja-skutki-i-przyczyny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zanieczyszczenie_powietrza, https://www.polskialarmsmogowy.pl/polski-alarm-smogowy/smog/szczegoly,skad-sie-bierze-smog,18.html, https://www.wysokieobcasy.pl/Instytut/7,163393,25686730,dusimy-sie-na-wlasne-zyczenie-przez-smog-kazdego-roku-umiera.html?disableRedirects=true, Jak walczyć z zanieczyszczeniem powietrza? Jak walczyć ze smogiem?, https://dzikiezycie.pl/archiwum/2013/kwiecien-2013/co-wojny-robia-przyrodzie, https://www.miasto2077.pl/zanieczyszczenie-srodowiska-zbiera-wieksze-zniwo-niz-wojna-choroby-i-kleski-zywiolowe/, https://ulicaekologiczna.pl/umysl-i-cialo/jak-wojny-krzywdza-przyrode, https://powietrze.malopolska.pl/baza/wplyw-zanieczyszczen-powietrza-na-zdrowie/, http://listydlaziemi.pl/aktualnosci/jak-odpady-wplywaja-na-srodowisko. Jak walczyć z zanieczyszczeniem powietrza? Jak walczyć ze smogiem?